tłumaczył UNICORNIS

W y w i a d z W a m p i r e m - Historia Produkcji

Pierwsze dziesięć lat

Na początku było słowo. A przynajmniej powieść. Anne Rice napisała Wywiad z Wampirem pod koniec 1973 roku, a książka została wydana w twardej okładce przez Alfreda A. Knopfa w maju roku 1976. Ale nawet zanim jeszcze doszło do jej wydania, została sprzedana wytwórni Paramount. Richard Sylbert, kierownik produkcji, który starał się o powieść wraz z Mary Elfand, powiedział Anne, że podobała mu się jej "wielopostaciowa perwersyjność". Anne napisała scenariusz, wyobrażając sobie francuskiego aktora Alaina Delona w roli Louisa, choć przeszła trudne chwile, próbując zmienić swego pasywnego protagonistę w typowego, moralnego bohatera kinowego.

W całym scenariuszu Anne szczególnie rozszerzyła kilka scen, i nalegała, by przypominały one raczej momenty z filmów zagranicznych, niż z typowego amerykańskiego filmu o wampirach. Miała świadomość tego, że motywy sugerujące homoseksualną erotykę, obecne w książce, mogą być zbyt drastyczne, by pokazano je na ekranie, tak więc przedstawiła je w nieco mniej rzucający się w oczy sposób. Dodała także scenę, w której widnieje ciało pięknego psa, zabitego przez wampira, bardziej obrazowo ukazując preferencję Louisa do zwierząt.

Anne dokończyła scenariusz, lecz Paramount nie rozpoczęło produkcji filmu. Sylbert odszedł, i, jak mówił, nikt inny w studiu nie wykazywał wystarczającego entuzjazmu dla projektu. Anne niedługo dowiedziała ze źródeł w Hollywood, że produkcja została wstrzymana, ponieważ historia opowiadała o dwóch wampirach-mężczyznach, wraz z małą dziewczynką, zaangażowanych w erotyczny związek. Taki pomysł budził zbyt wiele kontrowersji. Pracowicie zmieniała fabułę, proponując różne inne jej wersje, ale Paramount i tak nie rozpoczął produkcji filmu.

W końcu podpisano umowę dotyczącą filmu z Johnem Travoltą; następnie znów spalił na panewce, gdy Paramount zrobiło nową wersję Draculi w roku 1979, z Frankiem Langellą. Wreszcie, NBC-TV zatwierdziło scenariusz dla Richarda Chamberlaina, opracowany przez zespół pisarzy doświadczonych w miniseriach. Był wtedy rok 1985. Ukazała się kontynuacja Wywiadu-Wampir Lestat, i sprzedawała się bardzo dobrze. A czas Paramountu uciekał.

Kontrakt Anne zawierał klauzulę zwrotną mówiącą, że jeśli zdjęcia nie rozpoczną się w ciągu dziesięciu lat, prawa do filmu wracają do niej. Paramount poprosił o przedłużenie umowy, ale producentka Julia Phillips, która chciała być zaangażowana w powstawanie filmu na podstawie Wywiadu, nakłoniła Anne, żeby im takowego nie dała. Jeśli Anne zwrócono by prawa, mogła sprzedać je CBS Theatricals, który zdobył już prawa do Wampira Lestata.

Anne myślała, że to już wreszcie koniec. Potem zobaczyła kopię scenariusza wersji telewizyjnej i była zaszkokowana rozmiarem zmian w postaciach i fabule. "Z mojego dzieła usunęli wszystko, co było oryginalne"-przypomina sobie-"i w zamian za to wsadzili chodny towar. Było to wszystko milusie, gładziusie i wypatroszone". Nie zgodziła się odnowić umowy z Paramount i odzyskała prawa do filmu.

Od CBS'u do Geffena

Gdy CBS odszedł od produkcji filmów, inna firma, Taft Barish, wykazała zainteresowanie Wywiadem i Lestatem, powziąwszy zamiar przerobienia Wywiadu w Broadway'owski musical. Jednakże w końcu zrezygnowali z tego planu, i prawa zakupił Lorimar, wraz z prawami do trzeciej powieści o wampirach, Królowej Przeklętych, która miała zostać wydana w 1988 roku. Lorimar zatrudnił Anne, by napisała opracowanie tego projektu, mając szczególnie na uwadze Lestata i KP. Jednakże strajk pisarzy w Hollywood opóźnił jej pracę. Anne zaczęła żartować, że nad filmem ciąży klątwa.

Gdy zaczęła wreszcie pracę nad tym projektem, powziąwszy zamiar oddalenia od niego zarzutów o treści nawiązujące do pedofilii, i zachowania w fabule postaci Claudii jako dziecka, Anne zdecydowała się zamienić Louisa w kobietę, która ubiera się i zachowuje jak mężczyzna. Chciała oprzeć tą postać na charakterystyce sławnych transwestytek z tej epoki. W tej wersji opowieści, Lestat zostaje oczarowany kobietą-Louisem, odnajdując w niej podobieństwa do swej matki, Gabrielle. Anne wyobrażała sobie w tej androgynicznej roli aktorkę taką jak Cher lub Meryl Streep. Ktoś zasugerował Anjelicę Huston do roli Lestata.

Zarówno Anne jak i firma Lorimar byli zadowoleni z jej pomysłów. Anne chciała by film reżyserował Ridley Scott, uwiedziona efektami jego pracy nad filmem Bladerunner. Chciała także by aktor z tego filmu, Rutger Hauer, zagrał Lestata. Według niej, oddawał on doskonale zimno i okrucieństwo, którymi to cechami obdarzyła swego blondwłosego wampira.

Gdy wszystko to było jeszcze w fazie dyskusji, Elton John skontaktował się z Anne z propozycją wystawienia Wywiadu na Broadway'u. Autorka spotkała się z nim wraz z Julią Phillips, i obydwu przypadło do gustu to, co sobie wyobraził. Jednakże prawa sceniczne należały do firmy Lorimar, więc projekt musiał zostać odłożony na później. Bardzo niedługo Lorimar został zakupiony przez Warner Brothers, i scenariusz Anne zaczął kroczyć własnymi ścieżkami, choć ona wciąż zachowywała kontakt z Julią Phillips. Anne podobało się to, jak Phillips rozumiała napisaną przez nią opowieść i żywiła nadzieję, że ich współpraca nie zostanie zerwana. Wtedy pojawił się David Geffen. Już wcześniej próbował zdobyć prawa do Wywiadu, ponieważ uwielbiał tą historię. "Gdy to przeczytałem, od razu przyszło mi do głowy, jaki wspaniały film mógłby z tego powstać"-powiedział.¹ Kiedy dowiedział się, że nikt jeszcze w studiu Warnera nie prosił o ten projekt, wystąpił o niego. Warner przekazało go, poprzez specjalny kontrakt, dla jego firmy Geffen Pictures. Choć wstępnie wyraził chęć współpracy z Julią Phillips, jej ponawiające się pisemne ataki na Hollywood spowodowały, że zdecydował się ją zwolnić.

Przeczytał opracowanie projektu napisane przez Anne, ale chciał, by nacisk w filmie został położony na historię zawierającą się w książce Wywiad z Wampirem, raczej niż tą o egipskich wampirach; wynajął więc Michela Cristofera do napisania scenariusza, który następnie wysłał do Anne, by go skomentowała. Doceniła to, że zwrócił się do niej z prośbą o konsultację, jednak scenariusz czytała z powiększającym się uczuciem zawodu. Miał zawierać wiele niezgodności, które zmieniały fabułę i postacie i na pewno odrzuciłyby jej czytelników. Zasmuciło to ją i nie zgodziła się zaaprobować tej wersji.

Geffen poleciał do Nowego Orleanu, by spotkać się z Anne. Chciał zostać twórcą filmu i pragnął jej współpracy. Powiedział jej, że nie boi się zawartości-homoseksualnej erotyki, związku dorosłych mężczyzn z dzieckiem, czy bardziej ezoterycznych elementów filozoficznych. Uwielbiał tą historię. "Od początku powtarzałem Anne", powiedział Geffen, "że mam zamiar zrobić film wysokiej jakości i uniknąć wszelakiego niewłaściwego użycia materiału".²

Anne wreszcie przekonała się o jego szczerości i entuzjazmie. Geffen przekonał ją, by napisała scenariusz oparty tylko na Wywiadzie z Wampirem. Na początku 1992 roku ukończyła wersję wstępną, z której była zadowolona. Większość z jej zawartości była zgodna z treścią książki, ale zrobiła w niej z Lestata raczej niezaspokojonego hultaja, niż podłego łajdaka, by następne filmy nie odbiegały zbytnio od siebie. Napisała dokładnie to, co chciała napisać, i była tym usatysfakcjonowana.

Geffen zapewnił Anne że podoba mu się scenariusz, i wyruszył na poszukiwania reżyserów. Ci, których zasugerowała Anne, jak Ridley Scott i David Cronenberg, odrzucili jego ofertę. Tak samo Steven Spielberg. Wreszcie, Geffen nawiązał kontakt z Irlandzkim autorem scenariuszy i nagrodzonym Oskarem reżyserem, który przyjął wyzwanie, zastrzegając jednak, że będzie mógł reżyserować film bez żadnego wpływu ze strony innych.

Choć Jordan nie czytał Kronik Wampirzych, w dzieciństwie uwielbiał nadprzyrodzone historie. "Lubiłem straszne historie o duchach, jak ta, w której ludzie grają w karty, jeden z nich podnosi kartę i widzi na niej kopyto".³ Historie Rice zaintrygowały go szczególnie dlatego, że preferował te, w których ludzie będący pod wpływem przemożnych namiętności walczą o zdobycie czy utrzymanie moralnej pozycji w obliczu pustych czy mało związanych z rzeczywistością konwencji. Lubił także reżyserować filmy jedyne w swoim rodzaju. "Chcę zobaczyć obrazy i momenty emocjonalne których nie widziałem nigdy wcześniej i interesują mnie historie które uderzają bardzo głęboko w obszary natury ludzkiej".⁴

Jordan uznał scenariusz Anne za zbyt teatralny, ale kiedy przeczytał powieść, wyobraził sobie bardziej efektywny sposób przeniesienia jej na ekran. Wstawił wiele elementów z oryginalnej fabuły, których scenariusz Anne nie zawierał, i uczynił z tego bardziej historię Louisa, niż Lestata, choć ogólnie opisał to jako historię głęboko zaburzonej rodziny.

Anne była zadowolona z wyborów Jordana. Znała jego prace, jak Towarzystwo wilków [The Company of Wolves – przyp. tłum.] i Gra pozorów, i spodobał jej się odważny sposób, w jaki podchodził do iluzji związanych z płciami i kontrowersyjnej seksualności. Kiedy zadzwonił do Anne i powiedział jej, co planuje, poczuła że jej scenariusz będzie bezpieczny w jego rękach.

Kontrowersje

Jeśli idzie o aktorów, Rutger Hauer, mający wtedy czterdzieści dziewięć lat, nie był oczywiście brany pod uwagę, jeśli idzie o obsadzenia roli Lestata. Anne zasugerowała potem Jeremy’ego Ironsa, jako że sądziła, że jego bogaty głos i europejski wygląd zrekompensują różnicę wieku. Jednakże, po zaangażowaniu Brada Pitta do roli Louisa (Jordanowi podobała się jego delikatność), Geffen i Davis wyszli z propozycją zagrania Lestata do Daniela Day-Lewisa.

Irlandzki aktor zastanawiał się pół roku, zanim zdecydował się odrzucić propozycję. Pojawiły się inne nazwiska; pomiędzy nimi byli Mel Gibson, Ralph Fiennes i William Baldwin. Potem Jordan zasugerował-ku zgodzie Geffena-że następną osobą, do której powinni się zwrócić, był trzydziestojednoletni Tom Cruise. Był to bardzo skoncentrowany na swej pracy, posiadający potężne zdolności aktor, najlepszy ze swej grupy wiekowej, a w poprzednich rolach ukazywał skrywaną dzikość, która mogłaby być wyciągnięta na światło dzienne. Jeśli zechciałby zagłębić się w tą część siebie, mógłby być idealny do tego, co istniało w wyobraźni Jordana.

"Wampiry muszą być młode, doskonałe, seksowne i ukazywać sobą wyraźną aurę młodości."-powiedział Jordan. "Czasami udając się w odwrotnym kierunku, niż oczekiwaliby tego ludzie, osiąga się najlepsze rezultaty".⁵

Geffen zadzwonił do Cruise'a, które spędzał wakacje w Australii. Był zachwycony. "Nie byłem w stanie odmówić sobie podjęcia się tej roli" - zdradził później magazynowi Esquire.⁶ Przeczytał i uwielbiał Wampira Lestata, a jako nastolatek uwielbiał filmy o wampirach. Ponadto pociągało go podjęcie się roli tak innej od tego, co robił w przyszłości. Po raz pierwszy w swej karierze, miał zagrać kogoś podłego. Była to okazja by poszerzyć swój talent i zdobyć nowe zdolności, nawet jeśli oznaczałoby nieznaczną zmianę swojego "image". "[Lestat] to postać chłonąca wszystko"-zaobserwował Cruise-"i ma niewiarygodne poczucie mądrości" Przyjął propozycję i zaczął rozmyślać nad tym, co będzie musiał zrobić, żeby stać się tą postacią.

"Lestat był dla mnie wielkim wyzwaniem"-powiedział. "Są miejsca, do których musisz się udać u jego boku. W przypadku tej roli, przyjemnością było odgrywanie humoru, rozważanie głębi i próbowanie powołać go do życia i staranie się być takim, jakiego go sobie wyobraziłem. Należę do osób, które pod koniec dnia chcą mieć w sobie szczere poczucie, że w każdej chwili dawali z siebie wszystko. Kiedy już wszystko dobiegnie końca, chcę spojrzeć wstecz i wiedzieć, że popchnąłem się do granic swych możliwości. Lestat był po prostu ogromnym wyzwaniem aktorskim." ⁸

Anne dowiedziała się o tym nowym wyborze nie od Geffena, ale poprzez media. Na początku myślała, że Cruise zagra Louisa a Pitt podejmie się roli Lestata. To wydawało jej się interesującą kombinacją. Potem, kiedy dowiedziała się prawdy, była całkowicie zaskoczona.

Cóż też Jordan i Geffen sobie myśleli? Poruszyło ją to, że nikt z biura Geffena nie skonsultował się z nią, i poczuła, że wygląd przyszłego filmu zmienił się nie do poznania. Uważała Cruise'a za utalentowanego aktora i podobało jej się to, co widziała w jego poprzednich filmach, ale nalegała, że był do tej roli za niski i brakowało mu właściwego wyglądu, by mógł zagrać blondwłosego, francuskiego arystokratę. Był wybitnie "amerykański". I nie miał właściwego głosu. "Nie wydaje mi się, żebym kiedykolwiek padła urokiem jakiegoś aktora, jeśli głos nie był jego mocną stroną, a oczywiście bardzo smutnym faktem na temat Toma Cruise'a jest to, że nie posiada takiego niezrównanego głosu. Jak miałby przekazać sobą moc Lestata?"⁹

Kiedy zadzwoniła do Neila Jordana by zapytać, w jaki sposób doszło do wyboru takiej obsady, ten zapewnił ją, że podjął dobrą decyzję. (Później wspominał, że wtedy się z tym zgodziła)¹⁰. Znów zapytała o Jeremy'ego Ironsa i zasugerowała nawet innych aktorów, między innymi Aleksandra Godunova i Johna Malkovitcha, ale powiedziano je, że decyzja jest nieodwołalna: Cruise podpisał już kontrakt. Jordan wierzył, że użycie tego aktora w roli Lestata zapewni unikalność tej ekranizacji wśród innych filmów o wampirach, i był z tego powodu bardzo podekscytowany. W obronie swych wyborów podjętych co do obsady, Jordan powiedział: "Myślałem, że role te powinny być obsadzone przez gwiazdy. Definicja gwiazdy jest taka: ktoś, kto jest wiecznie młody, wiecznie przystojny, i podpisał dziwną umowę z jakąś siłą, by pozostać takim na zawsze".¹¹

Anne wyraziła swoje obawy jedynie w gronie przyjaciół i rodziny, ale jej biuro zalały listy i telefony od jej fanów. Jej czytelnicy byli oburzeni i część z nich obwiniała ją. Potem Anne dowiedziała się poprzez media, że Cruise próbował oczyścić scenariusz z homoseksualnej zmysłowości, by zachować swój nieskalany wizerunek. Wydawało jej się, że kwestie komercyjne na pewno spowodują wprowadzenie wielu kompromisów, które uderzyłyby w artystyczną integralność jej pracy, tak więc gdy Los Angeles Times zadzwonił do niej w sierpniu 1993, zdecydowała się przemówić w imieniu swoim i swojej powieści. Poruszyła to publicznie, bardzo dobitnie wysławiając swe zwątpienie.

"To jakby obsadzili w filmie Hucka Finna i Toma Sawyera"-powiedziała. "Byłam niezmiernie zaskoczona obsadzeniem Cruise'a, który nie jest dla mnie bardziej wampirem Lestatem, niż Edward G. Robinson jest Rhettem Butlerem". ¹²

David Geffen wystąpił w obronie Cruise'a. "Ku swej korzyści, Tom pragnie zagrać szeroką gamę postaci, tak jak Jack Nicholson, Paul Newman czy Al Pacino robili to przed nim". ¹³ Geffen nie mógł zrozumieć, dlaczego Anne była niezadowolona. Myślał, że skoro zgodziła się z wyborem reżysera, powinna teraz ufać jego osądom. Ich związek zaczął być coraz bardziej chłodny, później rozbił się jeszcze bardziej, wskutek nieporozumienia na temat pieniędzy i praw. Anne czuła się zdruzgotana.

Pod koniec września, podczas promocji książki Lasher, zetknęła się z tłumami fanów, trzymających w dłoniach transparenty i petycje, pragnących nakłonić ją do zrobienia czegoś, co zmieniłoby tą szokującą decyzję. Ale cała sprawa wymknęła jej się z rąk. Modląc się, żeby wszystko skończyło się dobrze, zdecydowała się po prostu siedzieć i czekać na to, co się stanie.

Tom Cruise poczuł się zraniony całym tym negatywnym stosunkiem. "Kiedy to się zaczęło"-powiedział, "było bardzo poruszające. Naprawdę zraniło moje uczucia". Zdziwiło go, że Anne i jej czytelnicy czują tak wielką awersję do tego, że zaangażował się w film, ale był zdeterminowany, by zagrać tą rolę. Nie był to pierwszy raz w jego karierze, kiedy zniechęcano go do zagrania roli, choć był to z pewnością najostrzejszy atak. Wciąż jednak wiedział, że był do tego zdolny-jeśli dadzą mu szansę. Kiedy dowiedział się więcej o Anne i o tym, co znaczy dla niej ta powieść, zaczął lepiej rozumieć, dlaczego tak bardzo pragnie, by projekt wypadł dobrze. Czuł jednak również, że Anne, jako artystka, powinna wspierać go w tym, co próbuje osiągnąć. Miał nadzieję porozmawiać z nią o postaci, lecz wkrótce uświadomił sobie, że takie spotkanie nie byłoby możliwe. "Zadałbym jej bardzo wiele pytań"-powiedział. "Przedyskutowałbym z nią sceny, które w moim ujęciu były najważniejsze, jak scena z lalkami i Claudią. Zapytałbym ją, co czuła do Lestata, albo jak sobie wyobrażała, co Lestat czuł do Claudii. Dlaczego napisała tą scenę w ten sposób? I zapytałbym ją o jej odczucia w scenie, gdy Lestat trzyma w rękach sukienkę Claudii. [Scena ta nie znalazła się w ostatecznej wersji filmu-przyp. tłum.] Zapytałbym o pewne postacie i momenty fabuły. Na przykład, humor Lestata. Jak Anne Rice odczuwa jego humor?" ¹⁵

Do Warner Bros nadchodziły petycje, w których błagano i żądano, by Cruise został zastąpiony przez bardziej odpowiedniego aktora. Ludzie zajmujący się produkcją filmu byli zbici z tropu, ale Anne zerwała kontakty z Geffenem i było możliwe, że jej czytelnicy wyrządziliby filmowi raczej wielką krzywdę. Geffen był zdenerwowany, jako że zainwestował wiele w film, którego budżet wyniósł 60 milionów dolarów, wierzył w swą wizję i chciał oszczędzić swojej gwieździe jakiegokolwiek zwątpienia. W jego odczuciu Anne zachowywała się nieprofesjonalnie i nie fair. Dlaczego nie mogła po prostu zostawić kręcenie filmów tym, którzy wiedzieli, co robią?

Wskutek tych kontrowersji w październiku tego roku Wywiad znów znalazł się na listach bestsellerów, co doprowadziło do spekulacji mediów, jakoby wybuch Anne był tylko chwytem handlowym, ale ona była szczera. Pozostała przy swoich przekonaniach.

Produkcja

Jordan ruszył do przodu, wybierając utalentowanego Rivera Phoenixa do roli młodego dziennikarza i dokonując tego, co wydawało się prawie niemożliwe: znajdując aktorkę, która mogła odegrać Claudię jako kobietę/dziecko. Jedenastoletnia Kirsten Dunst nadała się doskonale. (Była pierwszą przesłuchaną z tysięcy dziewczynek, ubiegających się o tę rolę.) Łowcy talentów wypatrzyli ją, kiedy wraz z mamą robiła zakupy w Beverly Hills i zasugerowali jej, że powinna spróbować. Miała już za sobą małe role w filmach takich jak New York Stories i The Bonfire of the Vanities, a kiedy Cruise pojawił się podczas jej przesłuchania, okazało się, tych dwoje wygląda razem tak dobrze, że decyzja wydawała się jasna. Dunst wydawała się posiadać niezwykłe zrozumienie dla roli i potrafiła gładko przenosić się od dziecięcości do dojrzałości, choć przyznała się, że sprawiało jej to dużą trudność: "Była smutną postacią, ale ta rola była dla mnie wyzwaniem. Podobało mi się to, że jest nieco przewrotna, ale i niewinna. Musiałam zrozumieć cierpienie, które przechodziła Claudia, bo nigdy nie miała dorosnąć."

Antonio Banderas został obsadzony w roli Armanda, Steven Rea w roli Santiago, a Domiziana Giordano jako tragiczna Madeleine. ¹⁶

Wszystkie główne role zostały obsadzone i zbliżał się czas rozpoczęcia zdjęć. Pitt przyjechał prosto z planu filmu Legends of the Fall w Montanie, a wskutek braku czasu scenariusz przejrzał dopiero w samolocie. Stracił dla potrzeb filmu parę kilogramów i przeczytał powieść, ale prawdopodobnie to jego zmęczenie spowodowało, że potrafił pogrążyć się w przepełnionej depresją perspektywie Louisa.

Tom Cruise również stracił wagę, pragnąc przyjąć wysmukły wygląd. "Codziennie musiałem przebiec jakieś dziesięć do piętnastu kilometrów"-wspomina. "Nienawidzę odchudzania się, ale straciłem prawie siedem kilo. Byliśmy w Australii, bawiliśmy się, ja i moja żona; chodziliśmy do pubów i jedliśmy smażone ryby, a ja cały czas myślałem, że będę musiał zrzucić całą tą wagę. To zaboli."

Spędził dużo czasu, studiując charakterystykę swojej postaci. "Przeczytałem scenariusz, a potem jeszcze kilka razy Wywiad. Podkreśliłem parę linijek, które, w moim rozumieniu, naprawdę dobrze ukazywały Lestata i były ważne z punktu widzenia filmu. W książce są trzy lub cztery zdania, które mówią o głębi jego odosobnienia, współczucia i miłości." To, co zainteresowało go w Lestacie, to jego umiejętność kochania, pomimo jego samotności. "Jest tak inteligentny i podejrzliwy, że dopiero miłość go rozbiera. Widzę Lestata poprzez jego frustrację. Jest w książce zdanie, gdzie Lestat mówi W Starym Świecie, Louis, nazywali to Mrocznym Darem, a ja ci go ofiarowałem. Lestat czuje, że to dar, który ofiarował. Wybrał Louisa i frustruje go to, jak myli się co do ludzi. Wszyscy rozumieją, jak to jest, kiedy coś się daje i nie jest to właściwie docenione. A szczególnie jeśli sądzi się, że ofiarowało się największy z darów. A Lestat próbował przetestować Louisa. Powiedział: Wciąż pragniesz śmierci, czy już wystarczająco jej zasmakowałeś? Zapytał go: Czy naprawdę chcesz śmierci? Więc był bardzo sfrustrowany."¹⁷

Cruise zwiedził muzea w Paryżu i Wersalu, by na poczekaniu zaznajomić się ze stylem życia osiemnastowiecznych arystokratów, i czytał Baudlaire'a. "Pracowałem nad dykcją, poruszaniem się. Czytałem klasykę na głos, tak że ich język stał się dla mnie łatwy." Oglądał także filmy przedstawiające drapieżniki w akcji.

Produkcja rozpoczęła się 18 października 1993 roku. Potem wydarzyła się tragedia. 31 października River Phoenix pod jednym z Hollywoodzkich klubów, w wyniku przedawkowania narkotyków, stracił przytomność i umarł. Wszyscy byli oszołomieni. Czy na filmie rzeczywiście ciążyła klątwa, jak ciągle powtarzała Anne?

W przesłuchaniu udział wzięli Leonardo DiCaprio i Stephen Dorff, ale w końcu w roli tej obsadzono Christiana Slatera, pomimo jego napiętego planu. Przeznaczył swą zapłatę w wysokości 250000$ na ulubione fundacje dobroczynne Rivera Phoenixa. Od niego samego wyszła inicjatywa dodania do roli szczypty humoru-sarkastycznych reakcji na niektóre ze stwierdzeń Louisa. "Jeśli przeprowadzałbym z kimś wywiad"-wyjaśnia-"i ten ktoś powiedziałby że jest wampirem, pomyślałbym, że mu odbiło".

Do pracy nad efektami dotyczącymi makijażu zatrudnione zostało studio Stana Winstona-zdobywcy Oskara za Park Jurajski. Cieszyli się na możliwość eksploracji obszaru innego niż ich "firmowi" kosmici i potwory. Przeprowadzili wiele testów by upewnić się co do właściwości projektu, który przyjęli.

Pierwszym zadaniem było sfabrykowanie półprzeźroczystej wampirzej skóry, przez którą lekko prześwitywałyby żyły-podobnej do skóry noworodka. Podjęli próbę z mieszaniem metalicznego proszku z pudrem, ale to nie zadziałało. Następnie eksperymentowali z białym makijażem, ale ten okazał się być zbyt sztampowy i bijący w oczy. Inne pomysły wymagałyby zbyt dużo czasu. Wreszcie narysowali ostre, niebieskie linie na twarzach aktorów, uwidaczniając wzór ich własnych żył, a potem przykryli to warstwą zwykłego makijażu. (Aktorów poproszono by leżeli na pochyłej desce, do momentu aż ich żyły wyszły na wierzch.) Końcowy efekt wydawał się mniej więcej normalny, choć nie do końca-jeśli przyjrzeć by się z bliska.

Zespół wpadł na pomysł użycia specjalnych szkieł kontaktowych, które uwidaczniały kolor tęczówki i dawały sugestię drapieżnego głodu. "Kiedy na nie patrzysz, wpatrujesz się w oczy postaci"powiedział Winston-"nie zęby, nie skórę, nie wszystkie inne aspekty bycia wampirem.I zamiast odpychać czy przerażać, oczarowują cię".¹⁹ Kolory były różne w przypadku poszczególnych wampirów, a podczas "ostrzejszych" scen zamieniano szkła na wersję z powiększoną tęczówką, by uzyskać "zwierzęcy" wygląd.

Kły musiały być bardzo dobrze dobrane-dłuższe niż zwykłe zęby, ale bardziej subtelne niż w typowych filmach o wampirach. Zespół zajmujący się efektami wykonał gliniane odciski garnituru zębów aktorów, powiększył kły i po dwa sąsiadujące z nimi zęby, by zmiana długości była stopniowa, ale tak, by nie przeszkadzało to w mówieniu. Te zęby miały się trzymać na miejscu. Każdy zestaw to jedna nasuwana warstwa z akrylu, która musiała doskonale pasować. Dla każdego aktora wykonano kilka zestawów; ci grający główne role mieli ich aż po czternaście. Istniały także odrębne zestawy z dłuższymi kłami do scen z gryzieniem czy takich, w których wampiry ukazywały swoje zęby. ²⁰

Kostiumy to w większości jedwab; każda postać miała swój własny zestaw kolorów. Louis-ziemisty, Lestat-zimny błękit, Claudia-pastele. Wrażenie dojrzewania Claudii ukazane było główne przez jej zmieniające się style ubierania

Fryzury i inne aspekty makijażu to pole działania nagrodzonej Oskarem Michele Burke, która pracowała przy Draculi Francisa Forda Coppoli. Studio Stana Winstona zaprojektowało efekty na papierze, a Burke uwieczniła je na planie. Dla fanów jedną z dużych niespodzianek w filmie były czarne, długie włosy Armanda: w powieści były kasztanowo-rude i falujące. "Czułam że tego mamy już za wiele"-powiedziała Burke. "Antonio i ja zdecydowaliśmy, ze on powinien wyglądać zupełnie inaczej" ²¹. Po przedyskutowaniu tego z Banderasem, Jordan zgodził się na wprowadzenie tej zmiany. "Pomyślałam, że powinien on stanowić ogniwo łączące z dawniejszymi czasami"-dodała Burke.

Makijaż Criuse'a był szczególnym wyzwaniem: musiał on z ciemnowłosego mężczyzny o oliwkowej skórze i piwnych oczach zmienić się w bladoskórego blondyna z szaroniebieskimi oczyma. W jego wyglądzie zaszło jeszcze wiele innych zmian-przeszedł od zdrowego wampira do niemalże kompletnie wykończonego odludka.

Chociaż Wywiad był filmem w którym główną rolę odgrywały raczej postacie niż feta efektów specjalnych, niektóre sceny, w których dominująca była iluzja, nie odbyłby się bez udziału ruchomych kukiełek i skomplikowanych urządzeń napędzanych hydraulicznie, skonstruowanych przez firmę Digital Domain, jak na przykład scena, w której Claudia próbuje zabić Lestata. Te efekty doskonalone były miesiącami; aktorzy musieli całkowicie zgrać się z marionetkami. Scena umierania została najpierw odegrana przez Cruise'a i nagrana na taśmę, by można się było na tym wzorować podczas wykonywania marionetki, która opracowana była na podstawie rzeźby szkieletu opartej na rozmiarze ciała Cruise'a, którą można było sterować z dołu, by się czołgała. Naokoło szkieletu umieszczono napełnione powietrzem "ciało" (powietrze można było spuszczać), a cztery zestawy zmienianych rąk i głów stwarzały iluzję, że Lestat powoli "wygładza się" na śmierć. Scena zaczyna się ujęciem Cruise'a padającego na ziemię, trzymającego się za rozcięte gardło, a kończy się opartą na hydraulice marionetką w ostatnich momentach przed śmiercią. Wiele części, które musiały być zgrane w gładko wyglądającą całość, zostało następnie wgranych w komputer w celu zespolenia. Jak twierdzi Winston, scena ta byłą "zapewne najbardziej dopracowanymi piętnastoma sekundami w historii kina". ²²

Inną trudną do przedstawienie sceną była śmierć Claudii i Madeline. Wykonano rzeźby ciał, które zostały ogrzane pod lampami a następnie opryskane wodą, by powstała para. Komputerowo animowane i wykonane oparzenia na skórach aktorek były ukazywane wymiennie ze zdjęciami wykonanymi w rzeczywistości, aby stworzyć iluzję skóry spalającej się wraz ze wschodem słońca.

Choć zespół produkcyjny zbudował plany w Nowym Orleanie, użyto także komputerowo stworzonych scenografii, komputerowych powieleń, zmian w gęstości obrazu, technologii ekranowej, i modeli obiektów takich jak statki i budynki. "Próbowaliśmy być wiernymi każdemu z okresów"-powiedział Jordan,- "ale musieliśmy także przekazać w filmie szczególny i odmienny od zwyczajnego wizualny świat. Wszystko jest odrobinę zbyt bogate, zbyt barokowe". ²³

W sumie skonstruowali sześćdziesiąt pięć planów (jedynie mniej więcej połowę z nich w odpowiadających im realnych lokalizacjach), włącznie z ich własną Dzielnicą Francuską, oraz obszary wybrzeża, na południe od Nowego Orleanu, w koszarach Jacksona. Kręcili w kilku miejscach na terenie miasta i użyli ogrodów i salonów plantacji Destreham i Oak Alley. Nowy Orlean przepełniony jest kolorami, podczas gdy dawna Europa była przedstawiona bardziej monochromatycznie, by ująć chłodniejszą, bardziej melancholijną atmosferę.

Większość scen kręcono w nocy, co dla wszystkich było uciążliwe, ale Jordan chciał w filmie ukazać obraz pełen cieni i mroku. Rousselot używał chińskich papierowych lampionów by stworzyć nikłe, rozmyte światło. Sceny w których paliły się budynki musiały być dokładnie dopracowane, z użyciem efektów specjalnych, ładunków wybuchowych i miniaturowych modeli łączonych z prawdziwymi ujęciami. Czynnikami przewodnimi stały się subtelność i realizm.

Na początku zespół planował bardziej dopracowany sposób ukazania sekwencji przemiany Louisa, sposób przedstawienia jego polepszonych zmysłów, ale w końcu skłonił się w stronę prostszego podejścia, z otwierającymi się i poruszającymi oczami posągu, co ujęło przejmujący nastrój. Przemiana Claudii, z włosami zwijającymi się w loki, okazała się być jeszcze trudniejsza. Graficy komputerowi spędzili miesiące starając się by wyglądała ona realistycznie-lok po loku...²⁴

Lokalizacje, zamknięte dla wszystkich prócz osób bezpośrednio związanych z filmem, były otoczone mgiełką tajemnicy. Anne chciała zadzwonić do Brada Pitta i Neila Jordana by życzyć im powodzenia, ale nawet ona nie byłą w stanie przedrzeć się przez kurtynę tajemnicy. Doszło nawet do tego, że w Pinewood Studios w Londynie, gdzie później kręcono sceny rozgrywające się we wnętrzach, Jordan zasłonił przejście od studia do przyczep aktorów, by uchronić "wampiry" od głodnych obiektywów Brytyjskiej prasy. "Nie chcieliśmy zdjęć wyjętych z kontekstu, nie chcieliśmy by ktokolwiek nas kopiował"-wyjaśnia Jordan.²⁵ Ludzie pracujący dodatkowo przy filmie i członkowie zespołu musieli podpisać oświadczenie, że nie ujawnią nikomu żadnych szczegółów przed końcem produkcji.

Po Nowym Orleanie, zespół przeniósł się do San Francisco, by kręcić na Market Street i moście Golden Gate. Na sześć dni dołączył do nich Christian Slater, a potem przenieśli się do Paryża, gdzie dokończyli zdjęcia rozgrywające się na zewnątrz. Kręcono m. in. na Rue St. Jacques, Rue Hirondelle, na Sekwanie pod Pont Neuf, przy Palais Royale, cmentarzu Pere Lachaise i Operze Paryskiej.

Po dwudziestu tygodniach dokończyli dzieła, wiosną 1994 roku, kręcąc ostatnie ujęcia na trzydziestu czterech lokalizacjach wewnętrznych (m. in. Théatre Des Vampires), zbudowanych na siedmiu platformach w Pinewood Studios w Londynie. Film miał się ukazać najpierw latem, potem w październiku, a chodziły słuchy że dopiero w grudniu.

Wywiad z wampirem-Film

Były w nim oczywiste odejścia od treści książki: po pierwsze, Claudia była o kilka lat starsza, reporter był odrobinę bardziej cyniczny, a Louis rozpaczał nad śmiercią żony i córki, nie brata. Nie było rodziny Freniere, Babette, żadnych scen w Starej Europie z wampirami ze Starego Świata. Lestat nie miał przy sobie żadnego wampira, kiedy atakował Louisa i Claudię [choć wspomina o nim-przyp. tłum.], i nie pokazał się w Paryżu (chociaż nakręcono sceny w których się tam pojawia). Zakończenie również zostało całkowicie zmienione, Lestat powraca w nim jako triumfator i jest gotów na sequel.

Wampiry w ujęciu Jordana były bardziej brutalne niż Anne je sobie wyobraziła-raczej nie można byłoby nazwać ich anielskimi. Kilka scen było wystarczająco krwawych by film dostał kategorię "tylko dla dorosłych", chociaż wycięto te naprawdę brutalne. Film zawiera również momenty komiczne, których nie ma w książce, na przykład scenę w której Claudia zabija swego nauczyciela gry na pianinie, albo Louis wybiera pudelki miast ich zepsutej właścicielki. Jordan zdecydował się przedstawić wyraźnie krótkotrwałą preferencję Louisa do krwi zwierzęcej, co dało miejsce ścieżce szczurzych trupów i kilku bardziej kwaśnym uwagom Lestata. Jordan także nie ukazał dobrze "wampirzego omdlenia". Nie było ono tak głęboko zmysłowe jak przedstawiła Anne, ale pojawiły się inne źródła zmysłowości.

Wampiry dotykały się i flirtowały ze sobą w tańcach uwodzenia i w jednej ze scen Pitt i Banderas zbliżyli się do siebie tak bardzo, że wydawało się pewne, że się pocałują. Banderas twierdził później, że to on i Pitt zaplanowali tą scenę, nie znajdującą się w oryginalnym scenariuszu: "Po prostu chcieliśmy dodać tym postaciom troszkę seksualności. Seks pomiędzy wampirami to nie to samo co pomiędzy zwykłymi ludźmi. Czuję że sztuka, ogólnie , a aktorstwo w szczególności powinno sprawiać, że publiczność poczuje się odrobinę nieswojo".²⁶

Plotka głosiła, że Cruise był przeciwny aspektom homo-erotycznym, ale on sam nalega, że było inaczej. "To mnie nie obchodziło"-powiedział. "To nie stanowiło problemu. [Ten film] dla mnie to wampirza erotyka."²⁷ Doszło nawet do tego, że z racji swej wielkiej chęci wzięcia udziału w filmie, zrzekł się swego zwykłego prawa do wprowadzania zmian w scenariuszu. "Jest tam erotyzm"-przyznał."Ale myślę, że jeśli ktoś jest homoseksualistą, będzie to homo-erotyzm. A jeśli nie, będzie to hetero-erotyzm." David Geffen zgodził się z tym: "Homo-erotyzm jest w oku patrzącego".²⁸²⁹

Po tym jak zmógł się ze sprawami płci i seksualności w Grze pozorów, Jordan stwierdził, że o Wywiad nie musi się tak martwić. "Co w tym filmie jest wspaniałe to to, że wampiry nie uprawiają seksu-sam akt ssania krwi to ich orgazm. W ten sposób każdy możliwy przejaw życia staje się erotyczną możliwością. Jeśli wyeliminuje się akt parzenia się dwojga ludzi, można wdrożyć erotyzm we wszystko. To, bardziej niż cokolwiek innego, jest wizualną metaforą filmu."³⁰

Wampirza sztuka w Théatre Des Vampires okazała się być bardziej brutalna niż Anne chciała. Wampiry miały być okrutne, lecz eleganckie i uwodzicielskie, nie agresywne. Jednakowoż Jordan uchwycił aurę wampirów udających ludzi udających wampiry i wdrożył siłę w ich wszystkim wrodzoną, zarażoną złem osobowość. Widoczne jest, że stworzył swą własną wizję, pozostając jednak wiernym oryginalnej historii.

Jednakże kiedy Jordan chciał zdobyć miano współautora scenariusza, orzeczenie Gildii Pisarzy Ameryki oddało jedyne zasługi w ręce Anne. Ku zdumieniu Jordana, musiałby on udowodnić, że dodał więcej niż 50 procent oryginalnego materiału, a wiele z tego, co dodał, zostało wzięte z powieści Anne. W ten sposób, choć Jordan dodał tu i ówdzie swe upiększenia, nie otrzymał za to oficjalnego uznania.

(...) [Pominąłem część dotyczącą popularności filmu w Stanach-przyp. tłum.]

Bibliografia

1. Wywiad autorki z Davidem Geffenem.

2. Tamże.

3. Interview with Neil Jordan, Philadelphia Enquier, 13 listopad 1994.

4. Informacje o produkcji, Warner Brothers, 2 luty 1995, 3.

5. Jennet Conant, Lestat, c’est moi, Esquire, marzec 1994, 73.

6. Tamże, 74.

7. Ingrid Sischy, Tom Cruise, Interview, Listopad 1994, 104.

8. Wywiad autorki z Tomem Cruise.

9. Martha Frankel, Anne Rice, Movieline, styczeń / luty 1994, 97.

10. Alan Jones, Interview with the Vampire, Cinefantastique, grudzień 1994, 26.

11. Tamże.

12. Los Angeles Times, 23 sierpień 1993.

13. Tamże.

14. Sischy, Interview, 104.

15. Wywiad autorki z Tomem Cruise.

16. Wywiad autorki z Kirsten Dunst.

17. Wywiad autorki z Tomem Cruisem.

18. Rachel Abramowitz, Young Blood, Premiere, listopad 1994, 72.

19. The Lord of Illusions, Empire, (luty 1995): 69.

20. Cinefex 61 (marzec 1995).

21. Steve Biodrowski, Vampire Glamor (and Gore), Imagi-Moies, zima 1994.

22. Empire, 69.

23. Informacje o produkcji, 7.

24. Cinefex, 49.

25. Interview with the Vampire, Empire, luty 1995, 71.

26. Stephen Rebello, The Real Don Juan, Movieline, sierpień 1995, 39.

27. Abramovitz, Premiere, 68.

30. Steve Biodrowski i Anthony P. Montesano, Bonfire of the Vampires, Imagi-Movies, zima 1994, 20.

31. Abramovitz, Premiere, 68.

32. Wywiad autorki z Davidem Geffenem.

33. Frankel, Movieline.

34. Wywiad autorki z Tomem Cruisem.

35. Sischy, Interview, 127.

36. Oświadczenie Anne Rice wysłane do autorki a później opublikowane w Variety.

37. Cytowane przez Liz Smith w prowadzonej przez nią kolumnie, październik 1994.

38. Autorka usłyszała to podczas rozmowy.

39. Autorka usłyszała to podczas rozmowy.

40. Kenneth Turan, Los Angeles Times, 11 listopad 1994.

41. Tamże.

42. Peter Travers, Interview with the Vampire, Rolling Stone, 15 grudzień 1994.

43. Wywiad autorki z Tomem Cruisem.

44. Chris Mundy, Brad Pitt, Rolling Stone, 1 grudzień 1994, 94.

45. Tamże.

46. Wywiad autorki z Tomem Cruisem.

47. Christian Slater w programie specjalnym MTV, listopad 1994.

48. Wywiad autorki z Kirsten Dunst.

49. Rebello, Movieline, 39